I. TÁC GIẢ
1. Tiểu sử
- Nguyễn Thế Hoàng Linh sinh năm 1982 tại Hà Nội.
- Sáng tác từ năm 12 tuổi, hiện tại có hàng ngàn bài thơ.
- Thơ ông viết cho trẻ em rất hồn nhiên, ngộ nghĩnh, trong trẻo, tươi vui.
2. Sự nghiệp
a. Tác phẩm
- Thơ : Nguyễn Thế Hoàng Linh đã viết hàng nghìn bài thơ trên diễn đàn internet. Tác giả đã chọn lựa và làm thành các tập thơ sau: Mầm sống, Uống một ngụm nước biển, Em giấu gì ở trong lòng thế, Bé tập tô, Mật thư, Ra vườn nhặt nắng,...
- Văn xuôi : Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng, Chuyện của thiên tài ( tiểu thuyết ), Văn chương động, ...
b. Giải thưởng
Giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội 2004 cho tiểu thuyết Chuyện của thiên tài.
II. TÁC PHẨM
1. Tìm hiểu chung
a. Xuất xứ
Trích trong tập Ra vườn nhặt nắng, NXB Thế giới, Hà Nội 2017.
b. Bố cục : 4 phần
- Phần 1: Khổ 1 ( Nêu vấn đề bắt nạt là xấu )
- Phần 2: Khổ 2, 3, 4 ( Gợi ý những việc làm tốt thay vì bắt nạt )
- Phần 3: Khổ 5, 6 ( Phân loại đối tượng bắt nạt )
- Phần 4: Khổ 7, 8 ( Lời khuyên răn và bài học cho chúng ta )
c. Thể loại : Thơ 5 chữ.
d. Phương thức biểu đạt : Biểu cảm.
2. Giá trị nội dung và nghệ thuật
a. Giá trị nội dung
Bài thơ Bắt nạt nêu lên vấn đề ức hiếp kẻ yếu trong đời sống. Tác giả nêu lên quan điểm phê bình cái xấu, đứng về phía những người bị bắt nạt là khuyên nhủ mọi người không nên bắt nạt người khác.
b. Giá trị nghệ thuật
Thể thơ 5 chữ kết hợp các biện pháp tu từ điệp từ, so sánh,... cùng lối thơ trong trẻo, tươi vui, hóm hỉnh khi nói về vấn đề nghiêm trọng.
III. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
Câu 1 : Nhân vật "tớ" trong bài thể hiện thái độ như thế nào với các bạn bắt nạt và bị bắt nạt ?
- Nhân vật "tớ" trong bài thể hiện thái độ:
+ Với các bạn bắt nạt: Nhân vật không đồng tình và đưa ra những câu đừng bắt nạt tất cả mọi thứ như: đừng bắt nạt người lớn, trẻ con, đừng bắt nạt chó mèo, cái cây, nước khác. Vì bắt nạt là người rất xấu, rất hôi. Dù bị bắt nạt quen rồi nhưng vẫn không thích bị bắt nạt. Sau cùng, nhân vật bày tỏ thái độ nếu đi bắt nạt người khác thì hãy đọc bài thơ này và đến gặp nhân vật ngay.
+Với các bạn bị bắt nạt: Nhân vật so sánh những bạn bị bắt nạt là những bạn nhút nhát, giống "thỏ non" đáng yêu.
Câu 2 : Cụm từ "đừng bắt nạt" xuất hiện bao nhiêu lần trong bài thơ ? Theo em, việc lặp lại cụm từ này có tác dụng gì ?
- Cụm từ "bắt nạt" xuất hiện 17 lần trong bài thơ.
- Tác dụng:
+ Tăng tính nhạc cho bài thơ.
+ Nhấn mạnh việc bắt nạt và xấu và nhắc nhở các bạn nhỏ không được bắt nạt kẻ yếu hơn mình, nếu bắt nạt người khác thì đó chính là người xấu. Đồng thời khuyên nhủ các bạn nên làm những việc có ý, tích cực tạo nên sự vui vẻ, yêu đời hơn.
Câu 3 : Bài thơ nói chuyện bắt nạt mà vẫn ẩn chứa ý vị hài hước. Hãy chỉ ra biểu hiện của ý vị hài hước đó ?
Ẩn chứa của ý vị hài hước đó là:
- Nhân vật thử thách những ai bắt nạt người khác đọc bài thơ này và đến gặp mình. Thể hiện thái độ, tính cách mạnh mẽ, muốn giúp đỡ, bảo vệ bạn bị nạt của nhân vật.
- Đồng thời, nhân vật cũng đưa ra tình huống đã bị bắt nạt nhiều lần rồi nhưng vẫn không thích bị bắt nạt một cách vui vẻ, hài hước.
- So sánh việc bị bắt nạt là "rất hôi", càng làm rõ thêm việc bắt nạt người khác là xấu xa, không đẹp đẽ.
Câu 4 : Mỗi chúng ta có thể từng bị bắt nạt hoặc từng bắt nạt người khác. Hãy cho biết em đã làm gì khi ở một trong các tình huống trên. Bài thơ có thể khiến em thay đổi cách ứng xử chuyện bắt nạt thế nào.
- Mỗi chúng ta có thể từng bị bắt nạt hoặc từng bắt nạt người khác. Thái độ và cách xử lý của em trong các tình huống đó là:
+ Khi bị bắt nạt: Em nói với cô giáo để cô giáo xử lí nghiêm các bạn cùng trường, lớp hoặc nói với ông bà, cha mẹ để ông bà giúp đỡ em.
+ Bắt nạt người khác: Em đã được bố mẹ giải thích, khuyên nhủ và góp ý để em sửa sai lần sau không lặp lại tính xấu đó nữa.
- Khi đọc xong bài thơ, em thấy mình cần phải mạnh dạn hơn nữa để bảo vệ các bạn bị bắt nạt, nói chuyện với người lớn để được giúp đỡ. Và bỏ hẳn thói bắt nạt người khác. Cần học tập, vui chơi tích cực để tránh xa những thói hư, tật xấu.
