khoảng thế kỉ I TCN,cư dân địa trung hải bắt đầu chế tạo các công cụ bằng sắt,cho phép khai hoang trên diện tích rộng hơn
+thủ công nghiệp rất phát đạt,có nhiều ngành nghề ,thợ giỏi,hang hóa đẹp,chất lượng,qui mô lớn
+thương nghiệp đường biển phát triển, mở rộng buôn bán với mọi miền địa trung hải,các nước phương đông
+sản phẩm mua về lúa mì,lông thú ,tơ lụa, hương liệu xa xỉ đượcmua từ các nước phương tây
+Đê rốt,Pi rê trở thành trung tâm buôn bán nô lệ
+thương mại phát triển,sử dụng đơn vị tiền tệ thống nhất
