1) Truyện thể hiện mâu thuẫn giữa nhân vật Tấm và mẹ con Cám. Các sự việc chính: bị phân biệt đối xử, bị trút hết tôm tép, giết cá bống, không cho đi xem hội, không có quần áo đẹp, bốn lần hoá thân.
2) Mâu thuẫn về quyền lợi vật chất trong gia đình phụ quyền thời xưa, mâu thuẫn giữa thiện và ác.
3) Mức độ mâu thuẫn càng tăng dần.
4) Tác giả dân gian giải quyết theo hướng thiện diệt ác. Đề cao lối sống ở hiền gặp lành. Một số tác phẩm: Chuyện cây khế, Thạch Sanh...
