1. Cái chết của lão Hạc
Nam Cao là một nhà văn nổi tiếng trong trào lưu văn học hiện thực phê phán ở nước ta trong giai đoạn từ năm 1930 - 1945. Tác phẩm Lão Hạc có thể coi là tác phẩm thành công nhất của ông. Nhân vật Lão Hạc trong câu chuyện đại diện hình ảnh cho người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng 8. Trong văn bản, Lão Hạc đã chọn cho bản thân một cái chết vô cùng đau đớn sau những biến cố cuộc đời: cuộc sống khốn khó, cô đơn, chua xót khi không thể giúp đứa con trai có hạnh phúc cá nhân, rồi phải bán cậu Vàng - người bạn thân nhất, luôn trung thành với Lão. Lão chết để giải thoát cho chính cuộc đời đầy giằng xé, đầy những đớn đau mà xã hội thời đó đem đến cho Lão. Nhưng cái chết ấy còn bộc lộ lên được phẩm chất đạo đức tốt đẹp của Lão Hạc: Lòng tự trọng vô cùng đáng quý. Dù sống trong cảnh nghèo khó, túng quẫn lắm rồi nhưng Lão Hạc luôn giữ cho mình phẩm chất tốt đẹp, Lão không đi theo gót Binh Tư- ta sẽ xót thương cho sự ra đi ấy, cũng nỗi buồn này bày tỏ niềm trân trọng với Lão Hạc. Quả thật, Lão Hạc là người chắt chiu cả cuộc đời cho 1 nhân cách cao đẹp!
2. Số phận của người nông dân trong văn bản Lão Hạc và
Trong tác phẩm Lão Hạc của nhà văn Nam Cao, đã phản ánh lên một hiện thực: Đó chính là sự vô tâm của xã hội trước phong kiến. Cuộc sống của biết bao nhiêu người nông dân luôn trong cảnh cùng khổ, đói nghèo, rồi đẩy người nông dân vào ngõ cụt của cuộc sống - đến với cái chết. Nhưng, thật có hiếm ai như Lão Hạc, chẳng vì cảnh nghèo mà nhân phẩm bị tha hóa. Dù là những người nông dân là Lão Hạc hay Binh Tư, thì đều xuất phát là những người nông dân chất phác nhưng luôn có cái kết rất buồn. Nhà văn Nam Cao mang phong cách viết tập chung chủ yếu vào nội tâm nhân vật, phong cách ấy hoàn toàn thành công trong việc hình thành nên nhân vật Lão Hạc - hình thành nên số phận người nông dân Việt Nam
Trái với Nam Cao, Ngô Tất Tố viết nên Tiểu thuyết " Tắt đèn" có văn bản Tức nước vỡ bờ. Phong cách viết của Ngô Tất Tố là nhân vật được xây dựng chủ yêu là hành động, lời nói nhân vật. Chị Dậu - cũng là đại diện cho người nông dân Việt Nam. Trong văn bản, kể ngày nộp sưu thuế - cũng là yếu tố có thật trong lịch sử. Nhân dân ta khi ấy sống trong cảnh vô cùng khốn khó: Một cổ hai tròng. Ta thấy sự vô lý của suất sưu của người đã mất. Chị Dậu phải bán con, bán chó, bán cả rổ khoai để lấy tiền nộp sưu thuế cho chồng. Quái thay, còn một thứ sưu của người em chồng đã mất. Tình hình khốn cùng ây như đẩy chị vào đường cụt, chẳng biết phải làm thế nào
Qua hai tác phẩm trên, ta có thể thấy được cuộc đời hai nhân vật là khác nhau; song, họ đều đại diện cho những người nông dân trong xã hội xưa, bị cái xã hội 'lỗi thời, lạc hậu' đối xử vô tình, bất công, đưa những người nông dân ấy vào đường cụt - có thể là cái chết , hay sự tha hóa về đạo đức nhân cách, hay vùng lên đấu tranh nhưng kết cục chẳng bao giờ tốt đẹp! Ai oán thay! Sao có thể kêu cho hêt tội của xã hội tà ác đấy?
3. Phẩm chất, vẻ đẹp của Lão Hạc
Lão Hạc trong tác phẩm cùng tên hiện lên với phẩm chất vô cùng tốt đẹp. Trong những câu từ nhà văn Nam Cao đã viết, tôi có thể hình dung được hình ảnh của Lão Hạc: Một lão già có dáng người gầy, da ngăm đen, khuân mặt in dấu những nếp nhăn, có bao nhiêu nếp nhăn thì có bấy nhiêu đau khổ mà cuộc đời Lão Hạc từng trải qua. Cuộc đời, số phận của Lão vô cùng chua xót, một con người chỉ mơ đến hạnh phúc chứ chẳng bao giờ có thể tóm được hạnh phúc rất dỗi bình dị. Cuộc đời Lão Hạc tuy đau khổ là thế, nhưng nhân phẩm của lão luôn đẹp, luôn sáng: Lão Hạc giàu hơn tất cả những người giàu . Vì Lão có lòng tự trọng cao quý, Lão chẳng bao giờ muốn nhận sự giúp đỡ của mọi người vì lão sợ làm phiền hà đến bà con làng xóm. Rồi khi đến lúc Lão chết, lão cũng tự dành dụm số tiền ít ỏi của mình để mai táng cho mình. Ngoài lòng tự trọng, Lão còn có tình yêu thương vô bờ với đứa con trai đã bỏ lại mình để đi làm ở nơi đất khách quê người. Lão luôn mong mỏi, luôn cố giữ mảnh vườn nhỏ của mình với hy vọng con trai sẽ về sớm, có vợ, rồi lão để dành mảnh vườn nhỏ cho con trai, hưởng cuộc sống tuy nghèo nhưng luôn nhanh thản. Trớ trêu thay, Lão Hạc bị rơi vào đường cùng lắm, rồi tự tìm đến cái chết. Cái chết ấy vô cùng đau đớn, có lẽ đau đớn vì Lão đang khao khát được sống, nhưng cuộc sống lại quá bất công với con người ấy. Qua đó, tôi thấy rằng, Lão Hạc là nhân vật được tạo dựng lên không phải đẹp về hình thức, nhưng nhân phẩm, phẩm chất của con người ấy luôn vô cùng cao quý, đáng trân trọng.
