Cuộc sống của con người, đặc biệt là người nông dân trước năm 1945 thật cùng quẫn và tăm tối. Biết bao con người, bao số phận, bao mảnh đời đáng thương phải sống mỏi mòn, bế tắc trong xã hội cũ. Nhưng vượt lên giữa bóng tối cuộc đời, sau xóm quê bùn đọng ta vẫn thấy ít nhiều ánh sáng của tình yêu thương. Đó là thứ ánh sáng được thắp lên qua những trang văn thấm đẫm nước mắt của nhà văn Nam Cao mà điển hình là tác phẩm " Chí Phèo" . Tác phẩm là bức tranh chân thực và sinh động về cuộc sống người nông dân nghèo khổ, bị tha hóa dẫn đến lưu manh hóa. Qúa trình tha hóa ấy của nhân vật Chí Phèo cho đến khi rơi vào bi kịch cự tuyệt quyền làm người được diễn biến từ khi Chí Phèo gặp Thị Nở cho đến khi Chí Phèo bị Thị Nở cự tuyệt tình cảm.
