Bài Nước Đại Việt ta cho ta thêm hiểu về những suy tư, trăn trở trong lòng Nguyễn Trãi, tác giả của bài. Là vị thần tử thân cận của Lê Lợi, hơn ai hết, Nguyễn Trãi hiểu những nhọc nhằn, vất vả của nhân dân ta trong kháng chiến chống quân Minh. Vì lẽ đó mà bài cáo cũng chính là sự khẳng định, ngợi ca của tác giả với những nhọc nhằn của quân dân ta. Tuyên bố về chủ quyền lãnh thổ, về văn hóa, về lịch sử, tác giả không chỉ thể hiện sự trân trọng của mình với truyền thống, với văn hóa. Hơn hết, ông còn khẳng định vị thế, tuyên bố hùng hồn về nước Đại Việt như một bản tuyên ngôn độc lập lần thứ hai. Chúng ta thấy được nỗi lòng, sự ưu tư và cả những tự hào, xúc động trong nhà thơ về quốc gia, dân tộc.
