1. Gia tăng dân số.
- Gia tăng dân số nhanh.
- Nguyên nhân: Tỉ lệ gia tăng tự nhiên cao.
- Hậu quả: gây sức ép đối với tài nguyên môi trường, chất lượng cuộc sống và giải quyết việc làm,…
- Biện pháp: Trong những năm gần đây nhờ thực hiện tốt chính sách dân số (kế hoạch hoá gia đình) nên tỷ lệ gia tăng tự nhiên của dân số có xu hướng giảm. Tuy nhiên, mỗi năm dân số vẫn tăng thêm khoảng 1 triệu người.
- Tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên khác nhau giữa các vùng:
+ Thành thị, đồng bằng: gia tăng tự nhiên cao.
+ Nông thôn, miền núi: gia tăng tự nhiên thấp.
2. Cơ cấu dân số.
- Cơ cấu dân số trẻ.
- Cơ cấu dân số theo độ tuổi: đang có sự thay đổi
+ Tỉ lệ trẻ em (0 -14 tuổi): chiếm tỉ trọng cao và giảm xuống.
+ Tỉ lệ người trong độ tuổi lao động (15 – 59 tuổi) và trên độ tuổi lao động (trên 60 tuổi): tăng lên.
- Tỉ số giới tính mất cân đối, do tác động của chiến tranh kéo dài. Cuộc sống hoà bình đang kéo tỉ số giới tính tiến tới cân bằng hơn.
- Tỉ số giới tính ở một địa phương còn chịu ảnh hưởng mạnh bởi hiện tượng chuyển cư:
+ Thấp ở các luồng xuất cư: đồng bằng sông Hồng.
+ Cao ở các luồng nhập cư: Tây Nguyên, các tỉnh Quảng Ninh, Bình Phước
3. Nguyên nhân khiến dân số tăng nhanh:
- Quy mô dân số lớn, cơ cấu dân số trẻ nên tỉ lệ phụ nữ trong độ tuối sinh đẻ cao
- Trình độ dân trí ở vùng nông thôn còn thấp nên việc áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại còn hạn chế
- Ảnh hưởng của tư tưởng cũ: con cái là của trời cho, trời sinh voi trời sinh cỏ, trọng nam khinh nữ...
4. Hậu quả:
- Dân số đông và tăng nhanh gây sức ép lên vấn đề giải quyết việc làm
- Ô nhiễm môi trường do gia tăng lượng rác thải sinh hoạt
- Ùn tắc giao thông
- Gây sức ép về vấn đề y tế, giáo dục, nhà ở...
- Cạn kiệt tài nguyên
- Kìm hãm tốc độ phát triển kinh tế
