Bài 1:
* Chủ đề của đoạn văn là phê phán và chỉ ra tác hại của căn bệnh tự kiêu tự đại
* Thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn trích là: lập luận và so sánh.
- Phân tích:
+ Luận điểm chính: Chớ có tự kiêu tự đại.
+ Hai lí do để không nên tự kiêu tự đại là “tự kiêu tự đại là khờ dại” và “tự kiêu tự đại là thoái bộ”.
- Thao tác so sánh:
+ “mình hay” >< “nhiều ngươi hay hơn mình”
+ “sông to, bể rộng”>< “cái chén nhỏ, cái đĩa cạn”
+ “độ lượng của nó rộng và sâu” >< “độ lượng của nó hẹp và nhỏ”
=> So so sánh tương phản.
+ “người tự kiêu tự mãn…cái chén, cái đĩa cạn”
=> So sánh tương đồng.
Thao tác lập luận chính được sử dụng là so sánh có sự kết hợp với thao tác phân tích.
* Mục đích, tác dụng của việc sử dụng hai thao tác:
+ Làm cho vẫn đề được đưa ra bàn luận trở nên sinh động, cụ thể, dễ hiểu, dễ đi vào lòng người hơn.
+ Để từ đó sống khiêm tốn hơn, biết tôn trọng người khác hơn, chịu khó học hỏi nhiều hơn.
=>Trong làm văn nghị luận, chúng ta nên vận dụng hai thao tác lập luận chính là phân tích và so sánh để đạt hiểu quả giao tiếp cao honq. Trung từng văn bản bao giờ cũng có 1 thao tác chủ yếu, các thao tác khác còn lại mang tính chất bổ trợ.
Bài 2:
Những nội dung cần có:
- Chủ đề bài văn cần viết.
- Lập dàn ý: với hệ thống những ý chính để làm sáng tỏ chủ đề của bài văn và sắp xếp chúng
- Xây dựng hệ thống luận điểm, luận cứ và cách sắp xếp chúng trong bài văn
- Cần sử dụng các thao tác lập luận trong việc diễn giải các luận cứ. Xác định rõ ràng nên sử dụng thao tác phân tích hay so sánh; thao tác nào là chủ đạo.
- Xác định những câu chuyển ý, từ nối cho phù hợp giữa các ý trong bài văn.
