Soạn bài Từ và cấu tạo của từ tiếng việt :
I : Từ là gì?
Câu 1 (trang 13 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
- Các tiếng : thần, dạy, dân, cách, trồng, trọt, chăn, nuôi, và, cách, ăn, ở.
- Các từ : thần, dạy, dân, cách, trồng trọt, chăn nuôi, và, ăn ở.
Câu 2 (trang 13 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
- Tiếng là âm thanh được phát ra. Mỗi tiếng là một âm tiết.
- Từ là đơn vị nhỏ nhất có nghĩa tạo thành câu.
- Tiếng cấu tạo nên từ, từ cấu tạo nên câu. Một tiếng được coi là từ khi nó có nghĩa và cấu tạo thành câu.
II : Từ đơn và từ phức
Câu 1 (trang 13 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
Từ đơn
Ví dụ : Từ, đấy, nước, ta, chăm, nghề, và, có, tục, ngày, Tết, làm
Từ phức ; Từ ghép
Ví dụ : chăn nuôi, bánh chưng, bánh giầy
Từ phức ; Từ láy
Ví dụ : trồng trọt
Câu 2 (trang 14 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
Từ ghép và từ láy đều là từ phức :
- Từ ghép ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.
- Từ láy là từ mà các tiếng có quan hệ láy âm.
III : Luyện tập
Câu 1 (trang 14 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
a. Các từ nguồn gốc, con cháu thuộc kiểu cấu tạo từ ghép.
b. Những từ đồng nghĩa với từ nguồn gốc: cội nguồn, gốc tích, ...
c. Các từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc kiểu con cháu, anh chị, ông bà: anh em, cậu mợ, cô dì, chú bác, ...
Câu 2 (trang 14 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
Quy tắc sắp xếp các tiếng trong từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc :
- Theo giới tính: nam trước nữ sau – ông bà, cha mẹ, anh chị...(ngoại lệ: cô chú,...)
- Theo bậc: theo vai vế, người trên trước, người dưới sau – mẹ con, ông cháu (ngoại lệ: chú bác, cha ông,...)
Câu 3 (trang 14 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
“bánh + x” với x có thể nêu lên các đặc điểm khác nhau của bánh :
Nêu cách chế biến bánh: (bánh) rán, nướng, nhúng, tráng,…
Nêu tên chất liệu của bánh: (bánh) nếp, tẻ, tôm, khoai, gai, khúc,…
Nêu tính chất của bánh: (bánh) dẻo, xốp,…
Nêu hình dáng của bánh: (bánh) gối,…
Câu 4 (trang 15 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1):
Từ láy thút thít miêu tả tiếng khóc. Tương tự: nức nở, sụt sùi, rưng rức,...
Câu 5 (trang 15 sgk Ngữ Văn 6 Tập 1): Tìm từ láy :
a. Tả tiếng cười : khanh khách, khúc khích, sằng sặc,...
b. Tả tiếng nói : ồm ồm, khàn khàn, thỏ thẻ, lè nhè, léo nhéo,...
c. Tả dáng điệu : lom khom, lả lướt, ngênh ngang, khúm núm, lừ đừ,...
Soạn giao tiếp văn bản và phương thức biểu thức :
I. Tìm Hiểu Chung Về Văn Bản Và Phương Thức Biểu Đạt
1. Văn bản và mục đích giao tiếp
a, Trong đời sống, khi có một tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng mà cần biểu đạt cho mọi người thì cần phải biểu đạt bằng ngôn ngữ nói hoặc viết.
b, Khi muốn biểu đạt tư tưởng, tình cảm, nguyện vọng ấy một cách đầy đủ, trọn vẹn cho người khác hiểu thì cần phải trình bày rõ ràng mục đích giao tiếp.
c, Câu ca dao trên nhằm thông báo nội dung tư tưởng.
+ Nó khẳng định lập trường, ý chí và niềm tin vào chính mình.
+ Hai câu 6 và 8 liên kết với nhau bằng cách bắt vần thể thơ lục bát, biểu đạt trọn vẹn một ý.
+ Ca dao cũng được coi là một văn bản.
d, Lời phát biểu của thầy cô hiệu trưởng trong lễ khai giảng năm học là một văn bản vì nó có chủ đề thống nhất, có tính liên kết mạch lạc
e, Đơn xin học, bài thơ, truyện cổ tích… được gọi là văn bản. Những bài văn, thư cảm ơn, một bài chuyên đề cũng được coi là văn bản.
Câu 2 (trang 16 sgk ngữ văn 6 tập 1) → hình ảnh
II. LUYỆN TẬP
Bài 1 (trang 17 sgk ngữ văn 6 tập 1)
a, Phương thức tự sự: Vì có người, có việc, có diễn biến của việc
b, Phương thức miêu tả: miêu tả cảnh thiên nhiên: đêm trăng trên sông
c, Phương thức biểu cảm: bàn luận về điều kiện làm cho đất nước giàu mạnh
d, Phương thức thuyết minh: giới thiệu hướng quay của địa cầu.
Bài 2 (trang 17 sgk ngữ văn 6 tập 1)
Truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên thuộc kiểu văn bản tự sự, vì:
- Có một chuỗi các sự việc, hành động, nhân vật được trình bày theo một diễn biến mạch lạc.
- Có sự kiện mở đầu, sự kiện kết thúc
Chúc bạn học tốt ☺☺
