Đáp án đúng:
Giải chi tiết:YÊU CẦU VỀ KĨ NĂNG:
Biết cách làm bài nghị luận về một tác phẩm, đoạn trích văn xuôi; phân tích được giá trị tư tưởng của một tác phẩm. Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
YÊU CẦU VỀ KIẾN THỨC:
Trên cơ sở những hiểu biết về nhà văn Nguyễn Minh Châu và truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” (chủ yếu phần trích trong Ngữ văn 12 Nâng cao, tập hai) và giá trị nhân đạo trong văn học, thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:
1. Khái quát về tác giả, tác phẩm, nêu vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm)
- Nguyễn Minh Châu - "người mở đường tinh anh và tài năng nhất" cho sự đổi mới văn học từ sau 1975. Ông luôn cố gắng đi tìm "hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người".
- "Chiếc thuyền ngoài xa" là một trong những tác phẩm tiêu biểu, thể hiện rõ nét những đổi mới trong sáng tác của ông giai đoạn sau 1975. Tác phẩm chứa đựng tinh thần nhân đạo sâu sắc.
2. Giá trị nhân đạo trong tác phẩm: (3,5 điểm)
Sự quan tâm tha thiết của nhà văn đối với hạnh phúc của con người, thể hiện qua:
- Tác phẩm lên án thói bạo hành trong cuộc sống gia đình (cách miêu tả khách quan nhưng chứa đựng sự phê phán, lên án hành động vũ phu, thô bạo của người chồng trong cách đối xử với vợ, con).
- Nỗi lo khoắc khoải về tình trạng nghèo cực, tối tăm của con người (cảnh đói nghèo, cơ cực, tình trạng bất ổn, bất trắc trong cuộc sống… là nguyên nhân sâu xa của sự bạo hành và sự nhịn nhục, chịu đựng).
- Niềm trăn trở trước cuộc sống của thế hệ tương lai (qua cách nhìn của nhà văn với cậu bé Phác).
- Khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp của con người, niềm tin vào con người: Ca ngợi tình mẫu tử (những đau khổ, tủi nhục đến cùng cực, những niềm vui nhỏ nhoi tội nghiệp của người mẹ đều xuất phát từ con); trong hoàn cảnh đói nghèo, tăm tối vẫn ngời lên vẻ đẹp của tình yêu thương, của đức hy sinh thầm lặng.
- Tư tưởng nhân đạo mang màu sắc triết lí của tác phẩm: Con người muốn thoát khỏi tăm tối, man rợ cần đến những giải pháp thiết thực, chứ không phải chỉ là thiện chí, hoặc các lí thuyết đẹp đẽ nhưng xa rời thực tiễn, cần rút ngắn khoảng cách giữa văn chương và hiện thực đời sống.
3. Nghệ thuật biểu hiện: ( 1,0 điểm)
- Tình huống truyện độc đáo, có ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống.
- Tác giả lựa chọn ngôi kể, điểm nhìn thích hợp làm cho câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực, thuyết phục.
- Ngôn ngữ nhân vật sinh động, phù hợp với tính cách, lời văn giản dị mà sâu sắc, đa nghĩa.
Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức
