Từ khi Pháp kéo vào xâm lược nước ta, nhân dân ta đã chống trả quyết liệt.Điều đó được thể hiện:
Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt chát tài Ép-phê-răng của Pháp
Rồi đến cuộc khởi nghĩa của Trương Định kéo dài đến năm 1864 đã làm cho địch thất điên bát đảo.
Sau khi chiếm được ba tỉnh miền Đông Nam kì, mặc dù triều đình ngăn cản nhưng phong trào kháng chiến chống pháp của nhân ta vẫn diễn ra sôi nổi.
Nhiều trung tâm kháng chiến được thành lập như: Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre, Vĩnh Long, Sa Đéc...với các vị lãnh tụ Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm Nguyễn TRung Trực
Bên cạnh đó các nhà Nho yêu nước còn sử dụng ngòi bút của mình để sáng tác thơ, van chống thực dân Pháp như: Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị...
