Bài học đường đời đầu tiên là đoạn trích lí thú kể về Dế Mèn cùng sự thức tỉnh. Nhà văn khắc họa hình ảnh Dế Mèn với vẻ đẹp cường tráng. Nhờ vào ăn uống đầy đủ, điều độ mà Dế Mèn trở thành một thanh niên khỏe mạnh với những nét đẹp ngoại hình hơn hẳn mọi người và Dế Mèn cũng vô cùng tự hào về bản thân mình. Vì vậy mà Dế Mèn bắt đầu có thái độ kiêu căng, cao ngạo, cà khịa với bà con lối xóm, quát mắng chị Bò Cào, đá ghẹo anh Gọng Vó. Tất cả mọi người xung quanh đều bỏ qua bởi ai cũng biết tính của Dế Mèn. Và cũng chính vì tính cách kiêu ngạo đó mà Dế Mèn phải thấm thía một bài học đầu đời qua cái chết của anh hàng xóm Dế Choắt. Dế Choắt sinh ra ốm yếu nên luôn bị Dế Mèn ức hiếp và bắt nạt. Cách Dế Mèn gọi tên bạn là Choắt như một cách trêu ghẹo. Hôm đó Dế Mèn trêu chọc chị Cốc rồi nhanh chân chạy vào hang sâu để trốn để rồi tai họa ập đến với Dế Choắt khi chị Cốc béo ú kia nhầm tưởng Dế Choắt là người trêu chọc mình. Giây phút CHoắt bị chị Cốc trừng phạt thì Dế Mèn chúi trong hang sợ hãi. Chỉ vì lời trêu đùa của Dế Mèn đã khiến Dế Choắt chết oan. Dế Mèn rất hối hận và tỏ ra hối lỗi. Lời trăng trối của Choắt trước khi chết là bài học cảnh tỉnh Dế Mèn.
