Truyện kể về sự tích tên gọi hồ Gươm và quá trình đánh đuổi giặc minh của nghĩa quân Lam Sơn chuyện có nhiều sự việc , chi tiết kì lạ xoay quanh các sự việc chính sau:
Sự việc 1: Nước Nam bị giặc Minh xâm lược , nghĩa quân Lam Sơn khởi nghĩa không thành công .
Sự việc 2: Long Quân cho mượn gươm thần.
Sự việc 3: Lệ Thận nhặt được lưỡi gươm .Lê Lợi nhặt được chuỗi gươm .
Sự việc 4: Quân ta thắng lớn nhờ gươm thần .
Sự việc 5: Lê Lợi trả lại gươm ở hồ Tả Vọng .
Từ đó hồ Tả Vọng có tên là Hồ Gươm (hay Hồ Hoàn Kiếm).
