- Đầu TK XIX, than đá được khai thác( mỏ than Mạo Khê)- Dưới thời vua Tự Đức, mỏ than MạoKhê do chủ người Hoa khai thác. - 1879, người pháp trưng khai mỏ ở MạoKhê.- 1883 sau khi đánh chiếm Bắc kỳ lần II,Phápđem quan đánh chiếm khu mỏ
- Từ đầu TK XIX, đã có người thuê nhâncông khai thác than -> những công nhânmỏ đầu tiên.- Quảng Ninh là nơi những đội ngũ côngnhân xuất hiện sớm nhất ở Việt Nam.- 24/4/1888, công ty khai thác than Bắckỳ (SFCT) được thành lập
- Công nhân Quảng ninh hầu hết xuấtthân là nông dân.
- Đặc điểm chung: Có đầy đủ đặc điểmcủa giai cấp công nhân Việt Nam.- Đặc điểm riêng: Ra đời sớm, số lượngnhiều, sống tập trung, bị áp bức bóc lộtnặng nề nhất, có tính kỷ luật cao, nhạycảm về chính trị.

 Từ cuối thế kỷ 19 các mỏ khoáng sản đã ra đời, trong đó có công ty than Bắc kỳ được thành lập năm 1888 là tập đoàn tư sản lớn nhất của thực dân Pháp và cũng từ đây vùng mỏ Quảng Ninh trở thành khu công nghiệp lớn và quan trọng nhất ở Việt Nam và Đông Dương. Đội ngũ công nhân mỏ than cũng từ đây được hình thành và dần dần trở thành lực lượng công nhân công nghiệp trong giai cấp công nhân Việt Nam.

Công nhân mỏ xuất thân từ những người nông dân nghèo khổ ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ bị địa chủ phong kiến và bọn cường hào gian ác áp bức bóc lột phải ra mỏ làm phu kiếm sống. Một số khác là anh em thợ thủ công bị thất nghiệp phiêu bạt ra đất mỏ làm ăn. Người thợ mỏ mang trong lòng nỗi nhục của người dân mất nước phải làm nô lệ và mối căm thù bọn tay sai phong kiến nên ý thức phản kháng luôn luôn sục sôi trong trái tim họ khi có thời cơ và có hạt nhân lãnh đạo, họ sẵn sàng vùng lên đấu tranh. Công việc khai thác mỏ lúc này hoàn toàn là thủ công hết sức nặng nhọc vất vả. Mỗi ngày thợ phải làm từ 10 đến 12 giờ, tiền lương ít ỏi, cuộc sống cơ cực lại thường xuyên bị bọn cai ký đánh đập bớt xén. Điều kiện ăn ở sinh sống rất lầm than. Họ không có con đường nào khác là phải đấu tranh đòi chủ mỏ tăng lương cải thiện điều kiện làm việc.