Lục Vân Tiên là hình tượng tuyệt đẹp được khắc họa thông qua mô típ quen thuộc ở truyện thơ Nôm truyền thống. Chàng trai Chàng trai tài giỏi cứu cô gái xinh đẹp, rồi từ ân nghĩa đến tình yêu, hôn nhân... Nhà văn rất mực yêu mến, dành nhiều tâm huyết để xây dựng nhân vật Lục Vân Tiên để ca ngợi tinh thần nghĩa hiệp cứu khốn phò nguy, đồng thời thể hiện khát vọng công bằng và những điều tốt đẹp trong cuộc đời. Lục Vân Tiên hiện lên trước hết là người anh hùng có tài năng, có tấm lòng vị nghĩa. Vừa tìm đánh bọn cướp, Lục Vân Tiên vừa la mắng: " bớ đảng hung đồ- Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân" Lời lẽ của Lục Vân Tiên như lời tuyên chiến không khoan nhượng với cái ác, đồng thời thể hiện rõ tính chính nghĩa, vì dân của hành động chàng đang thực hiện. Qua đó ta thấy tinh thần xả thân vì nghĩa của chàng. Nếu Đôn-ki hô-tê vì lòng nhân từ mà nghênh chiến với cối xay gió thì Vân Tiên chiến đấu với bọn cướp bằng sức mạnh, võ nghệ của người anh hùng. Sức mạnh của Vân Tiên khiến cho đầu đảng Phong lai " trở chẳng kịp tay", " Bị Tiên một gạy thác rày thân vong", còn lâu la bốn phía thì " đều quăng gươm giáo tìm  àng chạy ngay". Không chỉ là người tài năng, có tấm lòng vị nghĩa Lục Vân Tiên còn là con người từ tâm, nhân hậu: chính trực, hào hệp, khuôn phép, mẫu mực. Ứng xử tế nhị đó một phần cho thấy lối sống khuôn phép, mẫu mực, nề nếp phần khác thể hiện đức tính khiêm nhường: " Làm ơn há dễ trông người trả ơn". Chàng trước sau kiên định với quan niệm người anh hùng thấy việc nghĩa thì không thể không làm. Vân Tiên hiện lên trong đoạn trích là một người anh hùng, nghãi khí, có học thức, chính trực, khuôn phép, nhân hậu, trọng ân nghĩa.

Lục Vân TIên và Kiều Nguyệt Nga là hai nhân vật chính của Truyện Lục Vân Tiên. Qua đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga, ta có được những hiểu biết về hai nhân vật. Lục Vân Tiên đang trên đường dự thi thì chứng kiến cảnh bọn cướp bắt ép Nguyệt Nga. Và dù tay không nhưng chàng trai hiệp nghĩa này cũng xông vào cứu họ rồi đuổi bọn cưới dữ. Có thể thấy, chân dung Lục Vân Tiên chính là chân dung chàng hiệp sĩ có lí tưởng cứu giúp mọi người. Chàng rất dũng cảm và gan dạ. Đặc biệt, phẩm chất của Vân Tiên còn được minh chứng rõ qua việc chàng từ chối sự trả ơn của Nguyệt Nga, chàng hành hiệp vì nghĩa quên mình chứ không cần người mang ơn. Tô điểm cho vẻ đẹp của chàng là sự mềm dẻo, nét thùy mị ở Nguyệt Nga. Nàng vì có việc nên đi đường chỉ với một người tì nữ, họ gặp nguy hiểm và được Vân Tiên cứu. Nguyệt Nga hiểu chuyện, giàu lòng biết ơn nên một mực mong được trả ơn. Cái thùy mị, cái nết na, hiểu chuyện ở cô gái này mang nét Nam Bộ chất phác, chân thật. Hai nhân vật đều là hình mẫu đẹp được Nguyễn Đình Chiểu dày công xây dựng.