Khổ thơ thứ nhất đã mở đầu bài thơ những cảm xúc chân thành ,xúc động của tác giả khi đến thăm lăng Bác:
"Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng".
Bài thơ có nhan đề là "Viếng lăng Bác" song ở câu thơ đầu tiên tác giả đã dùng từ "thăm" thay cho từ "viếng". Đây là một dụng ý của nhà thơ. Với từ "thăm" này tác giả đã sử dụng nghệ thuật nói giảm nói tránh đem đến cho người đọc cảm giác Bác như còn sống và đây là cuộc trở về thăm cha của một người con. Qua cách nói này, tác giả vừa làm dịu đi nỗi đau mất Bác vừa khẳng định Bác còn sống mãi với non sông đất nước và trong tâm hồn dân tộc. Nhà thơ xưng "con" và gọi "Bác". Cách xưng hô mang đậm màu sắc địa phương Nam Bộ này đã xóa đi cái khoảng cách xa lạ giữa người dân và lãnh tụ. Chất chứa trong đó là tình cảm gần gũi, thân thương như cha con ruột thịt. Câu thơ đầu tiên chỉ như một thông báo ngắn song lại rưng rưng bao nỗi niềm xúc động. Nỗi niềm ấy kết đọng trong hai tiếng "miền Nam". Đây không chỉ là một địa danh trong kháng chiến, là thành đồng tổ quốc mà còn là mảnh đất mà Bác Hồ dành cho biết bao tình cảm nhớ thương. Có hiểu điều đó ta mới cảm nhận được hết tâm trạng xúc động của nhà thơ. Hình ảnh đầu tiên mà nhà thơ bắt gặp nơi lăng Bác là hàng tre thân thuộc của làng quê Việt Nam. Không kìm được xúc động, nhà thơ thốt lên:
"Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam".
Từ cảm thán "Ôi" đã mở ra bao trạng thái cảm xúc: có xúc động, có ngạc nhiên và có cả sự trầm trồ thán phục. Ấn tượng nhất với nhà thơ là màu xanh của hàng tre. Từ "Việt Nam" vốn là danh từ riêng song trong cụm từ "xanh xanh Việt Nam" nó được dùng với chức năng của tính từ. Ý thơ từ đó mà trở nên sâu sắc hơn nhiều. Màu xanh của tre đã trở thành biểu tượng cho sức sống tươi trẻ, dồi dào, mãnh liệt của dân tộc Việt Nam. Đây là màu sắc đặc trưng, mang linh hồn và cốt cách của dân tộc. Hình ảnh hàng tre dưới ngòi bút ẩn dụ, nhân hóa tài ba của Viễn Phương đã mang giá trị thẩm mĩ sâu sắc. Tác giả đã nhân hóa hàng tre qua tư thế "đứng thẳng hàng" trong "bão táp mưa sa". Cái tư thế hiên ngang này gợi liên tưởng đến tư thế trang nghiêm của những người lính gác lăng đang ngày đêm canh giữ giấc ngủ ngàn thu cho Bác. Biện pháp tu từ này đã thổi hồn vào hàng tre thân thuộc khiến nó thật sinh động. Nhà thơ không chỉ đem đến cho hàng tre tư thế đứng hiên ngang mà còn trao cho nó đời sống tâm hồn, tình cảm thật đẹp đẽ. Hình ảnh hàng tre còn mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc. Tư thế hiên ngang của hàng tre quê hương chính là ẩn dụ cho dáng đứng kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam trong những thử thách khốc liệt của lịch sử. Khắc họa hình ảnh hàng tre quây quần bên lăng Bác, nhà thơ muốn khẳng định Bác vẫn sống mãi cùng thiên nhiên đất nước và trong lòng dân tộc.
