Nội dung
Giai đoạn thứ nhất (1885 - 1888)
Lãnh đạo : Vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết
Lực lượng : Đông đảo nhân dân, có cả dân tộc thiểu số.
Địa bàn :- Rộng lớn, khắp Bắc và Trung Kì.
- Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa của Mai Xuân Thưởng ở Bình Định, đề đốc Tạ Hiện (Thái Bình), Nguyễn Thiện Thuật (Hưng Yên),…
Kết quả : Cuối năm 1888, nhờ có tay sai quân pháp vào được nơi ở của nhà vua, vua Hàm Nghi rơi vào tay giặc và chịu án lưu đày sang An-giê-ri (Bắc Phi).
Đặc điểm : - Phong trào diễn ra dưới danh nghĩa “cần vương”.
- Phát huy cao độ lòng yêu nước, huy động sự ủng hộ của đông đảo nhân dân.
- Nổ ra lẻ tẻ, rời rạc, chưa tạo thành sự liên kết giữa các cuộc khởi nghĩa.