Phản ứng của xenlulozơ và $HNO_3/H_2SO_4$:
$[C_6H_7O_2(OH)_3]_n+3n HONO_2\xrightarrow{{ H_2SO_4}} [C_6H_7O_2(ONO_2)_3]_n+3nH_2O$
* Cách cân bằng:
VP có $1OH$ trong $H_2O$, VT có $3n$ $OH$ nên thêm hệ số $3n$ cho $H_2O$
VP có $3n$ $ONO_2$ trong xenlulozơ trinitrat, VT có $1$ $ONO_2$ trong $HNO_3$ nên thêm $3n$ vào $HNO_3$
* Cách nhớ:
Ancol có phản ứng thế ở nhóm $OH$ với axit $HX$ đặc (ví dụ: $HCl, HBr, HNO_3,...$).
CTCT của $HNO_3$ có $HO-NO_2$ nên $X$ là nhóm $ONO_2$, theo phản ứng tổng quát $ROH+HX\to RX+H_2O$ để viết sản phẩm: thay $OH\to ONO_2$