Nhật Bản xác nhận sự kiện ngày 11/3/2011 là một trong những thảm họa hạt nhân kinh khủng nhất lịch sử kể từ sau vụ nổ tại Chernobyl năm 1986. Hơn 300.000 người sống gần nhà máy Daiichi bắt buộc di tản. 50.000 người gần đó cũng tình nguyện rời đi.

Những tháng năm sau đó, một phần của Fukushima biến thành thị trấn bỏ hoang. Chỉ có các chuyên gia của TEPCO (công ty điện lực Tokyo), cùng một số nhà khảo sát an toàn ghé đến. Kể từ sau thảm họa, TEPCO đã phải bơm hàng trăm tấn nước vào nhà máy để làm mát lò phản ứng, nhằm ngăn lượng phóng xạ tràn ra.

Quá trình dọn dẹp hậu quả thảm họa được dự đoán phải mất hàng thập kỷ, tiêu tốn hàng tỉ USD. Hơn 35.000 người vẫn chưa có nhà cửa, ngay cả khi 10 năm đã trôi qua.

Hajime Matsukubo - phát ngôn viên của Trung tâm Thông tin Hạt nhân Tokyo cho biết, các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ động đất và sóng thần hầu như đã phục hồi. Tuy nhiên, khu vực xung quanh nhà máy thì vẫn vậy, bởi kể từ lúc có thảm họa, dân số xung quanh đã giảm đi phân nửa. "Sau 10 năm, bài học chúng tôi nhận ra rằng khi có thảm họa hạt nhân xảy ra, việc giải quyết hậu họa là cực kỳ khó khăn," - ông chia sẻ.

Hiện tại, TEPCO vẫn dự trữ hàng triệu tấn nước để làm mát các lò phản ứng. Nhưng lượng nước này sẽ sớm cạn kiệt, và các nhà chính sách đang cho rằng giải pháp duy nhất là xả lượng nước nhiễm xạ ra đại dương. Dĩ nhiên, ý kiến này vấp phải sự phản đối của các nhà môi trường học và đại diện ngư dân.

Năm 2014, chính phủ Nhật Bản dỡ bỏ giới hạn tiếp cận khu vực, với nồng độ phóng xạ chỉ còn dưới 20 millisieverts mỗi năm - mức độ an toàn theo khuyến nghị quốc tế, chỉ ngang ngửa 2 lần chụp X-quang. Tuy nhiên theo một khảo sát năm 2020 của ĐH Kwansei Gakuin, 65% người đã rời đi không còn muốn trở lại Fukushima. Trong đó, 46% cho biết họ sợ phóng xạ, còn 45% đã ổn định ở nơi khác.

Fukushima cũng là sự kiện khiến các cam kết về năng lượng hạt nhân của Nhật Bản lung lay. Trước thảm họa, 50 lò phản ứng chịu trách nhiệm cung cấp 30% năng lượng cho toàn quốc. Nhưng sau đó trước sức ép của công chúng, các lò phản ứng dần đóng lại. Tháng 5/2012, lò phản ứng cuối cùng tại Hokkaido ngưng hoạt động, khiến Nhật Bản lần đầu tiên sau 45 năm vắng bóng năng lượng hạt nhân.

Nhưng dần dần, giới chuyên gia cũng chia rẽ. Công nghệ hạt nhân vẫn sẽ mang đến nguồn năng lượng thân thiện hơn với môi trường so với nhiên liệu hóa thạch, trong khi thái độ của công chúng cũng dần thay đổi. Đến tháng 8/2015, lò phản ứng tại Sendai (Kagoshima) tái hoạt động.