-Sản xuất vật chất: là quá trình con người sử dụng công cụ lao động tác động vào tự nhiên, cải tiến các dạng vật chất của giới tự nhiên nhầm tạo ra của cải vật chất thỏa mãn nhu cầu tồn tại và phát triển của con người VD: Máy may có thể may trang phục.
- Sản xuất vật chất giữ vai trò là nhân tố quyết định sự sinh tồn, phát triển của con người và xã hội là hoạt động nền tảng làm phát sinh, phát triển những mối quan hệ xã hội của con người, nó chính là cơ sở của sự hình thành, biến đổi và phát triển của xã hội loài người.
VD: Muốn thực hiện các hoạt động kinh tế, chính trị, pháp luật,... đều phải ăn, ở, mặc và tư liệu tiêu dùng. Muốn có được những điều đó, con người phải sản xuất vật chất như nông - lâm - ngư - công nghiệp, xây dựng,...
- Trong quá trình sản xuất vật chất, con người không ngừng làm biến đổi tự nhiên, xã hội, đồng thới làm biến đổi bản thân mình.
VD: Thay đổi cấu trúc cơ thể
- Phương thức sản xuất: Cách thức con người thực hiện quá trình sản xuất vât chất ở giai đoạn lịch sử nhất định của xã hội loài người.
VD: Săn bắt, hái lượm, trồng trọt, công nghiệp,...
- Mỗi phương thức sản xuất có 2 phương diện cơ bản:
+ Kỹ thuật: Chỉ quá trình sản xuất được tiến hành với những cách thức kỹ thuật, công nghệ nào ( thủ công lạc hậu hay máy móc hiện đại ).
+ Kinh tế: Chỉ quá trình sản xuất được tiến hành với những cách thức tổ chức kinh tế nào. ( sản xuất tự cung tự cấp, sản xuất hàng hóa ).
- Các thời đại kinh tế khác nhau căn bản không phải ở chỗ nó sản xuất ra cái gì mà là ở chỗ nó được tiến hành bằng cách nào, với công cụ gì.
- Phương phức sản xuất sẽ quyết định trình độ phát triển của nần sản xuất xã hội, và do đó, quyết định trình độ phát triển đời sống xã hội nói chung.
- Phương thức sản xuất là sự thống nhất giữa lực lượng sản xuất ở một trình độ nhất định và quan hệ sản xuất tương ứng. Phương thức sản xuất gồm lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất.
