Bố cục :
- Phần 1 (6 câu thơ đầu): Cảnh đèo Ngang khi chiều về
- Phần 2 (còn lại): Nỗi lòng nhà thơ
Đọc hiểu văn bản :
Câu 1 :
- Bài thơ Qua đèo ngang là bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật
- Dấu hiệu:
+ bài thơ có tám câu mỗi câu bảy chữ hợp vần ở chữ cuối câu một và chữ cuối các câu chẵn( 1,2,4,6,8)
+ có phép đối ở các cặp câu 3,câu 4 và câu 5, câu 6
Câu 2 :
Cảnh tượng đèo Ngang được miêu tả và lúc xế tà (trời đã về chiều , ngày sắp tàn)
- Thời điểm đó có những lợi thế rất lớn khi bộ lộ tâm trạng cô đơn của tác giả khi qua đèo ngang
+ Thời điểm này thường dễ gợi buồn cho lòng người vì đó thường là thời gian con người được sum họp cùng gia đình trong khi mình lại cô đơn nơi này
+ ca dao dân ca cũng rất hay lấy cảnh chiều để gợi tâm trạng
Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều
Vẳng nghe chim vịt kêu chiều
Bâng khuâng nhớ mẹ chín chiều ruột đau
Câu 3 :
- Cảnh đèo Ngang được miêu tả bằng những chi tiết
+ cỏ cây, hoa lá, tiếng chim cuốc
+ lác đác mấy, vài chú tiều
+ các từ láy lom khom,lác đác các từ tượng thanh quốc quốc gia gia được dùng khéo léo giàu khả năng gợi hình biểu cảm
Câu 4 :
Qua miêu tả của Bà Huyện Thanh Quan cảnh tượng đèo Ngang hiện lên với bức tranh thiên nhiên hoang sơ bát ngát núi đèo có sự sống con người nhưng vắng lặng, qua đó bộc lộ tâm trạng cô đơn u buồn của tác giả
Câu 5 :
Khi qua đèo Ngang tâm trạng tác giả thấy cô đơn hoài cổ trong nỗi nhớ nước thương nhà thấm đậm tâm hồn
Tâm trạng đó được thể hiện qua hai hình thức
+ Mượn cảnh nói tình (cảnh chiều tà ở đèo Ngang, tiếng chim cuốc nhớ nước, tiếng chim đa đa thương nhà)
+ Trực tiếp tả tình: câu thơ cuối bài (Một mảnh tình riêng ta với ta)
Câu 6 :
Nói đến mảnh tình riêng giữa cảnh trời non nước bao la ở đèo Ngang khác với nói mảnh tình riêng trong không gian chật hẹp ở chỗ nó thể hiện tương quan đối lập: trời non, nước càng bao la càng rộng thì mảnh tình riêng càng nặng nề u uất
Phần luyện tập bạn tự làm nha !
