Dế Mèn là chàng dế thanh niên cường tráng biết ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực. Tuy Dế Mèn tính tình kiêu căng, tự phụ luôn nghĩ mình "là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ". Bởi thế mà Dế Mèn không chịu giúp đỡ Dế Choắt - người hàng xóm trạc tuổi Dế Mèn với ngoại hình ốm yếu, gầy gò như gã nghiện thuốc phiện. Dế Mèn vì thiếu suy nghĩ, lại thêm tính xốc nổi đã bày trò nghịch dại trêu chị Cốc khiến Dế Choắt chết oan. Trước khi chết, Dế Choắt tha lỗi và khuyên Dế Mèn bỏ thói hung hăng, bậy bạ, hống hách. Dế Mèn sau khi chôn cất Dế Choắt đã vô cùng ân hận và suy nghĩ về bài học đường đời đầu tiên.
