I, MB: Bên cạnh tình mẫu tử,tình phụ tử luôn là đề tài sâu sắc ,không ngừng được luận bàn trong các tác phẩm văn học.Mỗi nhà văn lại có cho mình lối đi riêng,khai thác những khía cạnh khác nhau của đề tài muôn thuở này.Đặc biệt ,nhà văn Nguyễn Quang Sáng lại khai thác về tình cảm cha con trong chiến tranh.Điều này được nhà văn thể hiện rõ nhất qua tác phẩm " Chiếc lược ngà" .Truyện đã xây dựng thành công nhân vật bé Thu với những nét diễn biến tâm lí hết sưc tinh tế, đặc biệt là trong giây phút chia tay cha.
II, TB
1, Khái quát chung
“Chiếc lược ngà” được viết năm 1966 - khi tác giả hoạt động ở chiến trường Nam Bộ những năm kháng chiến chống Mĩ và được đưa vào tập truyện cùng tên. Truyện ngắn đã diễn tả một cách cảm động tình cha con thắm thiết, sâu nặng của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh. Ông Sáu ở chiến khu về thăm nhà với hy vọng gặp lại đứa con sau tám năm xa cách, hai bố con chưa hề gặp mặt. Mấy ngày đầu, do vết sẹo trên mặt ông Sáu khác với tấm hình chụp ở nhà nên bé Thu không nhận cha. Đến hôm ông Sáu phải lên đường, nghe bà ngoại giải thích về vết sẹo, bé Thu đã nhận ba của mình. Ở khu căn cứ, người cha dồn hết tình cảm yêu quý, nhớ thương đứa con vào việc làm cho con gái một chiếc lược chải tóc bằng ngà. Lúc hấp hối do bị trúng đạn máy bay Mĩ ông đã nhờ đồng đội chuyển chiếc lược ngà cho con.
2, Phân tích
Sáng hôm sau ông sáu phải ra đi.
+ Thái độ: Thay đổi đột ngột. -
- Vẻ mặt sầm lại.
- Nhìn với vẻ nghĩ ngợi. - > Muốn nhận cha nhưng không dám vì trót làm ba giận.
- Kêu thét lên: Ba...a...ba... - > Tiếng kêu đứt quãng như nghẹn lại, nấc lên... Tiếng kêu như tiếng xé, xé sự im lặng...
- Vừa kêu vừa chạy.
+ Chạy thốt lên...ôm chặt lấy cổ ba...
+ Hôn ba nó cùng khắp...
- Hành động gấp gáp ->thể hiện tình yêu thương, kính trọng, muốn giữ ba lại.
- Có người không cầm được nước mắt...
->Xúc động trước tình cảm cha con bị dồn nén...
- Được bà giải thích-->sự nghi ngờ được giải toả.
*Tình cảm sâu sắc, mạnh mẽ, yêu thương cha.
- Miêu tả qua cử chỉ, hành động, lời nói.
3, Đánh giá chung
a.Nội dung. : Cảm động về tình cha con thắm thiết sâu nặng của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
b.Nghệ thuật.
- Xây dựng tình huống truyện bất ngờ.
- Miêu tả tâm lí nhân vật.
III, KB: Khẳng định lại vấn đề
*bài làm
Bên cạnh tình mẫu tử,tình phụ tử luôn là đề tài sâu sắc ,không ngừng được luận bàn trong các tác phẩm văn học.Mỗi nhà văn lại có cho mình lối đi riêng,khai thác những khía cạnh khác nhau của đề tài muôn thuở này.Đặc biệt ,nhà văn Nguyễn Quang Sáng lại khai thác về tình cảm cha con trong chiến tranh.Điều này được nhà văn thể hiện rõ nhất qua tác phẩm " Chiếc lược ngà" .Truyện đã xây dựng thành công nhân vật bé Thu với những nét diễn biến tâm lí hết sưc tinh tế, đặc biệt là trong giây phút chia tay cha.
“Chiếc lược ngà” được viết năm 1966 - khi tác giả hoạt động ở chiến trường Nam Bộ những năm kháng chiến chống Mĩ và được đưa vào tập truyện cùng tên. Truyện ngắn đã diễn tả một cách cảm động tình cha con thắm thiết, sâu nặng của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh. Ông Sáu ở chiến khu về thăm nhà với hy vọng gặp lại đứa con sau tám năm xa cách, hai bố con chưa hề gặp mặt. Mấy ngày đầu, do vết sẹo trên mặt ông Sáu khác với tấm hình chụp ở nhà nên bé Thu không nhận cha. Đến hôm ông Sáu phải lên đường, nghe bà ngoại giải thích về vết sẹo, bé Thu đã nhận ba của mình. Ở khu căn cứ, người cha dồn hết tình cảm yêu quý, nhớ thương đứa con vào việc làm cho con gái một chiếc lược chải tóc bằng ngà. Lúc hấp hối do bị trúng đạn máy bay Mĩ ông đã nhờ đồng đội chuyển chiếc lược ngà cho con.
Tác giả đã đặt nhân vật vào 1 hoàn cảnh ngặt nghèo nhất để bộc lộ tình yêu cha của mình. Đó là vào buổi sáng hôm sau, khi ông Sáu phải lên đường trở lại chiến trường cũng là lúc bé Thu nhận ra cha. Giây phút chia tay ấy chính là tình cảm trong bé trỗi dậy một cách thật mãnh liệt. Buổi sáng cuối cùng trong những ngày phép của ba "Con bé như bị bỏ rơi, lúc đứng vào góc nhà, lúc đứng tựa của và cứ nhìn mọi người đang vây quanh ba nó, vẻ mặt của nó có cái gì hơi khác. Bác Ba là người đầu tiên nhận ra những sự thay đổi trong tâm trạng của cô bé. Khi ông Sáu nói "Ba đi nghe con" thì nó bất ngờ lao đến thét lên: Ba., a... a...ba! Rồi ôm chặt lấy ông nức nở "Con không cho ba đi". Tiếng kêu như tiếng xé, rồi "nó vừa kêu vừa chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó". Đi liền với tiếng gọi là những cử chỉ vồ vập, cuống quýt trong nỗi ân hận của Thu: chạy xô tới, nhảy thót lên, dang chặt hai tay ôm lấy cổ ba, hôn ba cùng khắp, hôn tóc, hôn cổ, hôn vai, hôn cả vết thẹo dài trên má,khóc trong tiếng nấc, kiên quyết không cho ba đi…Cảnh tượng ấy tô đậm thêm tình yêu mãnh liệt, nỗi khát khao mong mỏi mà Thu dành cho ba. Phút giây ấy khiến mọi người xung quanh không ai cầm được nước mắt và bác Ba “bỗng thấy khó thở như có bàn tay ai nắm chặt trái tim mình”.
Xây dựng nhân vật bé Thu - một cô bé bướng bỉnh, cá tính nhưng có tình cảm yêu ba tha thiết cảm động - Nguyễn Quang Sáng đã có biệt tài trong miêu tả tâm lí nhân vật, đồng thừi xây dựng tình hướng truyện đặc sắc. Qua đó khiến người đọc cảm động về tình cha con thắm thiết sâu nặng của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
