Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai đến nửa đầu những năm 80: Trong thời kỳ “Chiến tranh lạnh”, cục diện đối đầu giữa hai nước Liên Xô và Mỹ đã dẫn đến hình thành những khối liên minh chính trị - quân sự đối đầu nhau nh khối Hiệp ư ớc Vacxava và khối NATO.
- Từ nửa sau những năm 80 đến năm 1991: quan hệ Xô - Mỹ từ đối đầu chuyển sang đối thoại qua những hội nghị cấp cao giữa những ng ư ời đứng đầu hai nhà nước Mỹ và Liên Xô ( Từ năm 1987 đến nay đã diễn ra nhiều cuộc gặp gỡ cấp cao giữa Rigân và GoocBaChốp, giữa BuSơ và GoocBaChốp. Nhiều văn kiện về hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, buôn bán, văn hoá và khoa học – kỹ thuật Xô - Mỹ đ ư ợc ký kết. Nhưng quan trọng nhất là việc ký kết hiệp ư ớc thủ tiêu tên lửa tầm trung ở châu Âu năm 1987 (Gọi tắt là INF, chiếm khoảng 3% kho vũ khí hạt nhân của hai n ư ớc và hiệp ư ớc cắt giảm vũ khí chiến l ư ợc gọi tắt là START ký ngày 31/7/1991 tại cuộc gặp gỡ cấp cao Xô - Mỹ ở Máxcơva). Cũng từ năm 1987 hai n ư ớc Mỹ và Liên Xô đã cùng giảm 1 b ư ớc quan trọng cuộc chạy đua vũ trang, từng b ư ớc chấm dứt cục diện chiến tranh lạnh giữa hai n ư ớc lớn và cùng hợp tác với nhau giải quyết các vụ tranh chấp và xung đột quốc tế. Cuối năm 1989 tại cuộc gặp gỡ không chính thức giữa BuSơ và GoocBaChốp ở đảo ManTa, Mỹ và Liên Xô đã chính thức tuyên bố chấm dứt cuộc chiến tranh lạnh giữa hai n ư ớc . Quan hệ quốc tế b ư ớc vào 1 thời kỳ mới, “thời kỳ sau chiến tranh Lạnh”.
- Quan hệ hợp tác Xô - Mỹ đã tạo nên chuyển biến quan trọng trong quan hệ quốc tế và cục diện chính trị thế giới.
+ Tr ư ớc hết là quan hệ giữa 5 n ư ớc uỷ viên th ư ờng trực Hội đồng bảo an đã chuyển từ đối đầu sang đối thoại, thoả hiệp, hợp tác giải quyết những tranh chấp, xung đột quốc tế.
+ Khối VacXaVa tự giải thể (3/1991) nên không còn các khối quân sự đối đầu nhau.
+ Các tranh chấp xung đột khu vực chuyển dần sang giải quyết bằng đối thoại, hợp tác; Xô - Mỹ hợp tác, thoả hiệp giải quyết các vụ xung đột khu vực ở Nam Phi, Apganitxtan, Trung Đông, Campuchia, Nicaragoa.
+ Liên Xô không can thiệp và Đông Âu, chấm dứt thực hiện những cam kết với các nớc xã hội chủ nghĩa
