Truyện ngắn Vợ Nhặt của Kim Lân đã mở ra trước mắt người đọc một tình huống nghệ thuật đầy độc đáo. Đó là tình huống truyện đó được thể hiện ở ngay nhan đề tác phẩm. Vợ nhặt là nhan đề tạo ra những ấn tượng sâu sắc, kích thích sự tò mò chú ý của người đọc. Nếu từ nhặt là động từ chỉ những hành động ngẫu nhiên thờ ơ không chủ tâm để lấy một vật gì từ dưới đất lên vì nó quá nhỏ bé hoặc không giá trị nên bị vất bỏ thì từ vợ là một danh từ để nói đến một phần quan trọng trong cuộc đời người đàn ông. Lấy vợ là một trong những việc lớn của đời người. Với từ vợ làm định ngữ, nhan đề Vợ nhặt đã khiến người đọc đều suy đoán được phẩm chất giá trị của người vợ khi được nhặt về như cỏ rác. Ta cũng đồng thời hình dung được tình cảnh của người chồng khi một việc lớn lao trọng đại của đời người lại được thực hiện bởi một hành động ngẫu nhiên như thế. Nhan đề hàm chứa những mâu thuẫn éo le đã phần nào thể hiện được giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc của tác phẩm. Đó chính là sự phản ánh tình cảnh thê thảm của người nông dân nghèo trong nạn đói 1945. Nhưng hơn cả, tình cảnh ấy còn là sự trớ trêu. Sự xuất hiện của nhân vật Tràng và thị , họ đều là con người nghèo khổ trong xã hội ấy. Tràng là người có rất ít khả năng lấy được vợ thì nay lấy được vợ và thậm chí là lấy vợ đến mức chóng vánh, dễ dàng và không ai có thể tin được sự thực ấy. Đặt ra trong hoàn cảnh lấy vợ của chàng đó chính là khi đặt hôn nhân với một sự tình cờ, một sự éo le. Tất cả được dàn dựng bởi cái đói và khiến cho bất kỳ ai cũng ngỡ ngàng.
