riêng đối với con người giai đoạn dậy thì chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố đến quá trình sinh trưởng và phát triển: yếu tố bên trong cơ thể: hoocmon,gen ; yếu tố bên ngoài: dinh dưỡng,vận động, rèn luyện,...
vì:đây là giai đoạn giúp cơ thể sinh trưởng và phát triển mạnh nhất
ví dụ: ở độ tuổi dậy thì nếu cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, canxi muối khoáng và tập luyện hợp lý => cơ thể phát triển cân đối và khỏe manh
tuy nhiên nếu lao động quá nặng và cung cấp k đủ dinh dưỡng(canxi) => chiều cao k đạt chuẩn
