Trình bày nguyên nhân, thủ phạm, tính chất của chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945).
*Nguyên nhân sâu xa:
- Chênh lệch trình độ phát triển giữa các nước tư bản→những mâu thuẫn về thuộc địa, thị trường.
- Việc tổ chức và phân chia thế giới theo hệ thống Vécxai - Oa-sinh-tơn không còn phù hợp nữa→một cuộc chiến tranh mới để phân chia lại thế giới.
*Nguyên nhân trực tiếp:
- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 đã làm cho những mâu thuẫn trở nên sâu sắc→sự ra đời và lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít ở một số nước với ý đồ gây chiến tranh để phân chia lại thế giới.
- Thủ phạm gây chiến là: phát xít Đức, Nhật Bản, Italia. Nhưng các cường quốc phương Tây lại dung túng, nhượng bộ, tạo điều kiện cho phát xít gây ra cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai.
*Tính chất của chiến tranh:
+ Từ năm 1939-1941 (trước khi Liên Xô tham chiến): là cuộc chiến tranh đế quốc xâm lược phi nghĩa.
+ Từ năm 1941-1945 (sau khi Liên Xô tham chiến): là cuộc chiến tranh chính nghĩa chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ hòa bình thế giới.
Những chuyển biến được tạo ra khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.
- Nhờ thắng lợi của Liên Xô trong chiến tranh, hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa được ra đời ở Đông Âu và châu Á.
- Chiến tranh làm thay đổi thế và lực của hệ thống TBCN: Đức bị Mỹ, Anh, Liên Xô và Pháp chiếm đóng, trong khi Áo bị chia cắt khỏi Đức và cũng bị chiếm đóng đóng. Nhật bị quân Mỹ chiếm đóng trong khi Liên Xô chiếm đóng các nước Đông Âu. Mĩ lớn mạnh lên trở thành cường quốc đứng đầu hệ thống này.
- Chiến tranh tạo điều kiện cho cách mạng và phong trào giải phóng dân tộc đã làm lung lay, từng bước sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, thực dân tại châu Á, châu Phi và Mỹ Latin...
- Hình thành nên trật tự thế giới mới: trật tự 2 cực I-an-ta do Mĩ và Liên Xô đứng đầu mỗi cực
+ Vào giai đoạn cuối của Chiến tranh thế giới thứ hai, nguyên thủ ba cường quốc là Liên Xô, Anh, Mĩ đã có cuộc gặp gỡ tại I-an-ta từ ngày 4 đến ngày 11/2/1945. Hội nghị thông qua quyết định quan trọng về khu vực ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á giữa hai cường quốc Liên Xô và Mĩ.
- Chiến tranh thế giới thứ 2 làm thay đổi căn bản tư duy chính trị quốc tế của các cường quốc trên thế giới: nhiều quốc gia từ bỏ tư duy bá quyền, dùng sức mạnh để xâm chiếm lãnh thổ của quốc gia khác mà chuyển sang quan hệ bình đẳng, cùng tồn tại hòa bình.
Những bài học được rút ra từ chiến tranh thế giới thứ hai.
- Cần chung tay ra sức bảo vệ nền hòa bình, an ninh thế giới vì chiến tranh đã gây ra rất nhiểu tổn thất về người và của.
- Hiện nay xung đột còn diễn ra tại một số nước. Vì vậy, toàn thế giới cần phải chung sức đấu tranh chống tư tưởng gây chiến, chống thế lực bạo loạn...
- Đấu tranh bảo vệ hòa bình, chống nguy cơ chiến tranh hạt nhân hủy diệt sự sống của loài người và nền văn minh của loài người là nhiệm vụ cấp bách của toàn nhân loại.
