Mình trả lời 1 ý thôi nha
"Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo"
- " nhân nghĩa" : là khái niệm Nho giáo, nói về đạo lý, cách ứng xử và tình thương giữa con người với nhau. Ở đây tác giả đã tiếp thu tư tưởng nhân nghĩa Nho giáo theo hướng lấy lợi ích của nhân dân, dân tộc làm gốc.
- " yên dân" : đem lại cho dân cuôc sống hòa bình, hạnh phúc, được yên ổn, thư thái làm ăn sinh sống
- " điếu phạt":(điếu: thương, phạt: trừng trị) rút từ ý “Điếu dân phạt tội” nghĩa là thương nhân dân mà đánh kẻ có tội
- "trừ bạo" : diệt trừ những kẻ bạo ngược ( giặc Minh )
=> Quan niệm " Nhân nghĩa " cả nguyễn Trãi là: Trong suy nghĩ của Nguyễn Trãi, "nhân nghĩa" cốt yếu nhất chính là lấy lợi ích của nhân dân, của dân tộc làm gốc. Tác giả cho rằng triều đại nào tồn tại lâu, bền vững thì sẽ đều đặt mục đích yên dân lên đầu tiên, luôn hướng đến nhân dan, vì dân, ý dân như ý Trời. Yên dân chính là đem lại cho nhân dân 1 cuộc sống hòa bình, hạnh phúc, được yên ổn, thu wthais làm ăn sinh sống. Đặt trong hoàn cảnh đất nước ta bấy giờ đang bị giặc Minh xâm lược, nếu muốn yên dân thì trước hết phải lo trừ bạo hay chính là diệt trừ giặc Minh xâm lược, điếu phạt _ vì dân mà trừng trị kẻ có tội. Vì vậy,nhân nghĩa chủ yếu là phải yên dân, trước tiên là phải lo trừ bạo.
=>Nhân nghĩa không chỉ găn liền với yêu nước chống ngoại xâm mà còn thể hiện mối quan hệ giữa dân tộc với dân tộc ( dân tộc Đại Việt và dân tộc Minh đáng lẽ phải yêu thương nhau nhưng giặc Minh lại xâm lươc nước ta ->trái với đạo lý của dân tộc ta, của các dân tộc khác)
