a, Tình huống, điều kiện tiếp khách của gia đình đó là thiếu thốn đủ thứ vật chất, không có bất cứ vật chất gì để đem ra tiếp khách: trẻ con đi vắng không có để sai bảo, chợ xa không tự đi được, ao sâu nước lớn không thể tự bắt cá, vườn rộng rào thưa không có gà, cải bầu mướp đều không ăn được, trầu cũng không có.
b, Dụng ý của tác giả khi tạo ra tình huống như vậy đó là ca ngợi tình bạn đẹp, không câu nệ vật chất. Những người bạn đối xử với nhau bằng tình cảm chân thành, không đề cao vật chất. Đó là tình bạn trong sáng, bình dị và vô cùng đáng quý.