Đàng ngoài ( Vua Lê- chúa Trịnh)
Cuộc chiến tranh: Nam - Bắc triều đã phá hoại nghiêm trọng nền sản xuất nông nghiệp.
Chính quyền Lê - Trịnh ít quan tâm đến công tác thủy lợi và tổ chức khai hoang.
Ruộng đất công làng xã bị cường hào đem cầm bán.
Ruộng đất bỏ hoang, mất mùa, đói kém xảy ra dồn dập, nhất là vùng Sơn Nam và Thanh-Nghệ nông dân phải bỏ làng đi phiêu tán.
Đàng trong: (Chúa Nguyễn)
Các chúa Nguyễn tổ chức di dân khai hoang, cấp lương ăn, nông cụ, thành lập là ấp mới ở khắp vùng Thuận- Quảng.
Năm 1968, Nguyễn Hữu Cảnh đi Kinh Lý phía Nam đã đặt thủ Gia Định.
Nhờ khai hoang và điều kiện tự nhiên nên phát triển nhanh, nhất là vùng đồng bằng sông Cửu Long.
