Nguyễn Đình Chiều là ngôi sao sáng của nền văn học Việt Nam, ông có rất nhiều những tác phẩm hay, giàu giá trị nhân đạo, trong đó bài văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc là một bài văn hay và nó được coi như là một bài văn tế thể hiện tiếng khóc bi tráng của dân tộc.
Nỗi xót xa của dân tộc Việt Nam, khi mất mát đi những người chiến sĩ, những người khoác trên mình những tấm áo lính, những người chiến sĩ tần tảo, anh dũng trên mặt trận chiến trường, một trong những hình ảnh thể hiện sự hào hùng bi tráng của tác phẩm đó là hình ảnh những người chiến sĩ bên mình chỉ có chiếc áo vải, một người nông dân cần cù, chất phác, mộc mạc, nhưng nó thể hiện được sự gần gũi giữa những con người với nhau. Tác phẩm không chỉ thể hiện sự bi tráng của dân tộc, mà qua đó nó thể hiện những anh dũng, kiên cường, bất khuất của cả dân tộc, khi mất mát đi những tài sản to lớn đó là tính mạng của những nghĩa sĩ anh dũng.
Tiếng khóc trong tác phẩm, thể hiện sâu sắc qua những giọt nước mắt của dân tộc Việt Nam, trước sự hy sinh của toàn thể những chiến sĩ anh dũng vì độc lập tự do của dân tộc, những người chiến sĩ, kiên cường, bất khuất, luôn sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ độc lập tự do cho dân tộc, một mình chiến đấu kiên cường, vượt qua mọi khó khăn, gian nan để nắm chắc tay súng để bảo vệ đất nước. Nói là súng nhưng trong bài này, vũ khí mà những người nghĩa sĩ cần Giuộc dùng để chiến đấu, để đánh đổi kẻ thù là những chiếc gậy tầm vông. Một vũ khí thô sơ, đối lập hoàn toàn với vũ khí sắc nhọn của kẻ thù. Sự chênh lệch đó không chỉ làm cho chúng ta bị nép vế mà còn thể hiện sự chênh lệch về mặt trận giữa hai bên, mặc dù, vũ khí chiến đấu có sự chênh lệch rõ ràng như thế, nhưng quân dân ta vẫn luôn kiên cường và anh dũng bên nhau để đánh đổi kẻ thù.
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
Chất bi tráng ở đây được biểu hiện để nói về hình tượng những người chiến sĩ luôn hết mình vì dân tộc, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ độc lập cho dân tộc của mình, tình yêu nước cao độ, và lòng căm thù đối với kẻ thù cũng sâu sắc, những lời lẽ thể hiện tinh thần bi tráng đó là sự căm thù tột độ, khi nghĩa sĩ của ta căm thù tới mức muốn ăn gan chúng. Sự căm thù này đã lên đến đỉnh điểm, thể hiện tinh thần một lòng luôn muốn hướng đến đất nước, bảo vệ cho đất nước ngày càng vững chắc để được tự do độc lập.
Trên tấm bi tráng lại là tiếng khóc tha hương đối với những người chiến sĩ đã ngã xuống nơi chiến trường, một mình nằm lại nơi đất mẹ, bỏ lại quê hương, gia đình và người thân. Chiến đấu hết mình cho dân tộc, lo cho dân tộc không chỉ từ những vật dụng cần thiết mà những đồ dùng cần thiết ở đây cũng là những thứ gần gũi và thiết thực nhất.
Tiếng khóc của dân tộc còn thể hiện ở sự đồng cảm đối với những người chiến sĩ, đã một mình ngã xuống nơi chiến trường, xót xa, và thương cảm của những người chiến sĩ gan góc, sẵn sàng hy sinh để bảo vệ độc lập tự do cho dân tộc Việt Nam, nơi đây không chỉ là tấm gương mà còn là những anh hùng của đất nước, những anh hùng của dân tộc, những nghĩa sĩ Cần Giuộc. Một mình vẫn chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.
Nguyễn Đình Chiểu đã thể hiện cảm xúc cũng như sự xót thương đối với những người chiến sĩ Cần Giuộc, một mình luôn kiên cường anh dũng, với dân tộc, ông thể hiện tình yêu thương, tấm lòng nhân đạo sâu sắc trong tác phẩm, thể hiện tình cảm thiêng liêng đối với dân tộc Việt Nam, những con người bất khuất, luôn hết mình vì dân tộc, không quản ngại nguy hiểm , khó khăn để bảo vệ độc lập tự do cho đất nước.
Hình mẫu lý tưởng thể hiện ngay trong từng hoàn cảnh cũng như giá trị của mỗi bản thân đối với cả dân tộc Việt Nam, cả cuộc đời đã từng phục vụ cho dân tộc, những người chiến sĩ đó vẫn còn mãi trong trái tim những người dân Việt Nam. Là một hình tượng lý tưởng, một anh hùng bi tráng, một người chiến sĩ hết lòng vì dân tộc Việt Nam, không sợ nguy hiểm mà trốn tránh, vẫn anh dũng, kiên cường đứng lên đấu tranh bảo vệ đất nước.
Tác phẩm đã thể hiện một hình tượng bi tráng, những người chiến sĩ Cần Giuộc kiên cường, anh dũng trong chiến đấu, và tiếng khóc thể hiện sự tiếc thương trước sự ra đi của những người chiến sĩ đã ra đi vì dân tộc Việt Nam. Tác phẩm là những tiếng lòng của cả dân tộc đối với anh hùng dân tộc, những chiến sĩ Cần Giuộc can đảm, anh dũng.
Tác phẩm đã để lại cho người đọc rất nhiều cảm xúc, nó không chỉ thể hiện tiếng lòng của dân tộc, mà còn ca ngợi hình tượng những người lính bi tráng.
