Trước cửa nhà tôi có một cây hoa hoàng lan mùa nào cũng ra hoa. Cánh hoa vàng, thơm ngào ngạt. Nhà tôi ở ngay mặt đường (chỗ này, xưa, bà nội tôi bảo là làng cổ của Hà Nội). Nhà tôi lại xây ba tầng, cành lá, hoa của cây lan ngả vào cả ban công tầng hai và loà xoà trên gác thượng tầng ba. Cây hoa hoàng lan ghi dấu tình yêu gia đình chúng tôi, tuổi thơ của tôi.
Bà nội tôi rất đẹp. Chính bà là người trồng cây hoàng lan khi mua mánh đất này (trước năm 1930). Ngôi nhà ông bà nội tôi xây đã qua cuộc chiến tranh ác liệt và hai lần xây lại. Nhưng cây hoa hoàng lan cứ lớn, cứ trưởng thành và trổ hoa theo mùa, toả bóng ngát hương dù tháng năm qua đi, dù cuộc đời biết bao thay đổi. còn mất, thăng trầm. Mỗi khi đi học về, tôi thường nhìn thấy cây hoàng lan trước tiên. Bạn bè tôi đến chơi, lên ban công tầng hai đều nói : “Cậu ngồi đây học, viết văn làm gì mà chẳng hay. Ban công nhà cậu đẹp thế này !”
Thân cây hoàng lan rất to, phải hơn một người ôm mới xuể. Lạ lùng là đến đoạn ở ban công tầng hai nhà lôi, nó lại phát triển chạy ngang theo ban công, (trang trí cho ngôi nhà tôi ở. Những buổi chiều nghỉ học, tồi thường rủ bọn bạn ở phố và ở lớp lên tầng ba chơi bán hàng trên sân thượng. Chúng tôi lấy lá lan làm rau, làm bánh, làm thịt… Người bán, kẻ mua rầm rộ như trong chợ… Chơi bán hàng chán, lũ chúng tôi lại hái lá lan làm con trâu, chơi “nghé ọ”. Trò chơi ấy, phải mất nửa cuộn chỉ của mẹ tôi. Có hôm trời nắng, tôi mang chiếu lên che để làm nhà, cả bọn chui vào chơi, thích lắm. Cuộc chơi vô cùng thú vị, cứ diễn ra suốt buổi. Cây lan còn chứng kiến những ngày học thi của ba anh em tôi. Lên gác tầng ba học thì rất yên tĩnh, chỉ có cành lá và hoa hoàng lan thơm ngát làm bận thôi.
Thế rồi, một hôm có một toán người mang cưa và dây thừng to lắm đến bảo sẽ cưa cây hoàng lan. Mẹ tôi phản đối kịch liệt. Mẹ tôi nói đây là cây lan bà nội các cháu trồng. Nhưng họ nói cưa cây để chống bão và cho rằng cây đã mục rồi. Họ làm rất căng : bảo rằng nếu không đồng ý cưa cây, phái kí vào biên ban chịu trách nhiệm về tai nạn cây đổ, nếu có bão… Không còn cách nào giữ được cây nữa.
Cây hoàng lan thân yêu đã ngã xuống… Anh em tôi khóc thầm, thương hoàng lan vô cùng – một loài cây tình nghĩa đầy ắp kỉ niệm. Suốt đời cây, hoàng lan chỉ mang hương thơm cho đời…
Nhưng lạ kì chưa, trên gốc cây lan bị cưa, những cành lá hoàng lan lại đang đâm chồi nảy lộc. Ôi ! Cây hoa hoàng lan – loài cây ghi dấu tình cảm gia đình của tôi, tuổi thơ của tôi !
