Sự sụp đổ của hệ thống XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu là sự sụp đổ của mô hình XHCN chưa đúng đắn, khoa học. Đúng, vì:
- Liên Xô và các nước Đông Âu đã phạm phải sai lầm khi không tiến hành cải tổ trước những biến động của tình hình thế giới. Cụ thể là trước cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973.
- Khi tiến hành cải tổ, Liên Xô đã phạm phải sai lầm nghiêm trọng, đó là:
+ Thiếu dân chủ, công bằng. Thực hiện đa nguyên đa đảng.
+ Thực hiện đường lối lãnh đạo chủ quan, duy ý chí, quan liêu bao cấp làm cho sản xuất trì trệ, đời sống của nhân dân không được cải thiện.
=> Vì xây dựng một mô hình XHCN chưa đúng đắn và khoa học đã dẫn tới sự sụp đổ của Liên Xô và các nước Đông Âu.
